We trekken ons terug in onze veilige bubbel. Social media leveren nieuws dat je wil horen. Verliezen we het vermogen elkaar te bereiken en te begrijpen? Tijd om wat bubbels door te prikken, andere taal aan te boren en nieuwe solidariteit te zoeken. Dat doen we met ’Welkom in Bubbelonië’.

We zijn op zoek naar partners uit het sociale domein die mee willen praten over een andere taal. Een taal waarmee de publieke waarde van allerlei diensten (onderwijs, zorg, sociale ondersteuning, etc) opnieuw verwoord kan worden, zodat we het belang ervan weer begrijpen.


Taal beschrijft de wereld, maar taal maakt de wereld ook. We kunnen in de kroeg vertellen wat ons raakt, zo beschrijven we onze wereld. Als we dorst krijgen, lopen we naar de bar en bestellen een paar biertjes, zo veranderen we de wereld. Thuis spreken we met familie, de openbare ruimte vullen we met gesprekken, politiek is gebaat bij debat, en ook ons werk wordt grotendeels talig ingevuld. Taal speelt een hoofdrol in alle sferen waarin wij ons begeven.

Volgens René Gude, voormalig denker des vaderland zijn we echter de taal verleerd om te spreken over gemeenschappelijke doelen, belangen en verantwoordelijkheden. Dat komt doordat we de afgelopen decennia van solidair naar solitair gegaan zijn. Dit leidde tot wat Gude noemde de Wet van Schnabel: met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht.

Van alle sferen waarin wij taal gebruiken, is er afgelopen decennia eentje te dominant geworden: de economische, financiële sfeer, met als gevolg dat "de taal van het geld onze ziel aanvreet" - geograaf Ewald Engelen. Anders gezegd: de taal van de private sfeer heeft territoriumdrift gekregen, waardoor talloze begrippen geannexeerd zijn door de economie. Denk aan flexibel, duurzaam, doel, missie, visie, strategie, liberaliseren, stress, druk, schuld, vermogen, prestatie, loopbaan, crisis, klant, cliënt, patiënt, groei, bank, bonus, resultaat, administratie, gratis, kosten, menselijk kapitaal, BV Nederland.

Met Welkom in Bubbelonië willen we onze eigen taal bekloppen, zoals de dichter Gerrit Kouwenaar ooit zei, beluisteren, afstoffen, zodat we onze vage financiële taal opnieuw laden en klare taal krijgen waarmee we ook aan de slag kunnen in de privésfeer, de publieke sfeer en de politieke sfeer. Dat is het doel van Welkom in Bubbelonië, een driejarig project dat financieel mogelijk is gemaakt door Instituut Gak.

Om dat doel te bereiken, moeten we eerst bewustwording kweken. Komende jaren willen wij met publicaties, debatten, onderwijs, spellen laten zien dat onze taal zich verengd heeft. Dat heeft gevolgen voor ons wereldbeeld. Want zoals de Oostenrijkse filosoof Ludwig Wittgenstein zei: “De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld”.

Willen wij van solitair naar solidair gaan dan zullen we onze taal moeten bevrijden van haar financiële ketens. Daarna kunnen de grenzen van onze werelden zich pas weer openstellen, en wij uit onze bubbels tevoorschijn komen.

Welkom in Bubbelonië is een driejarig project i.s.m. ROC Friese poort, Stichting SBI, Landgoed Zonheuvel, Instituut Gak en HKU. Ook partner worden?